shore, bank, brink, coast;
steep bank, bold shore.
(որպէս տեղիշօշափօղ) πέρας ora Եզր ջրոց. ցամաքն յեզր ջուրց. գետափն. ծովափն. գետեզր. ծովեզր.
Առ ափն ծովու։ Յափն կոյս ծովուն։ Առ ափն կամ առ ափին գետոյն։ Հանգեան առ ափամբն (դկղաթայ)։ Առ գետովն ելցէ զափամբքն յայսկոյս յայկոյս ամենայն ծառ ուտելի։ Առ ափն յորդանանո ձուլեաաց.եւ այլն։
Անդ զափամբ մօրին մեծի բանակի։ Դարաւանդօք ափանցն. (ԽՈր. ՟Բ. 6. 39։)
Ի յափունս ջրոյն համահաւաքեալք. (Նար. ՟Զ։)
Ամենայն տեղի՝ յորում իցէ հազար ափն այգոյ. (Եփր. համաբ.)
cf. ԱՓՆԻ.
περιστόμιον orificium Եզր ո՛ր եւ է տեղեաց եւ իրաց. ծագ. ծայր. ծնօտ շուրթն. բերան.
Գերեզման շինեսցեն շուրջ զափամբք ձորոյն. (Եզեկ. ՟Լ՟Թ. 11։)
Հասանեն յափն ձորոյն. (Յհ. կթ.։)
Նստէր առ ափն ջրհորոյ ինչ. (Վրք. հց. ՟Ժ՟Թ։)
Ի յափն խաւարային գբոյ. (անդ. ՟Գ։)
Առ ափնքարանձաւին։ Առ ափն գերապանծ քաղաքին կոստանդինուպօլսի. (Ճ. ՟Ա.։)
Ծառայեցիր մարմնոյ գերիդ, մինչեւ ի յափըն տապանիդ. (Շ. այբուբ. ՟Ա։)
Մեռեալքն կանգնեսցին յափն գերեզմանացն. (Տօմար.։)
Յափն մահու ժամանաել։ Մինչեւ ցափն կառուցման լրուե անդամոցս (ցգլուխն)։ Որպէս կառուցումն ափան անդամոց՝ գլխոյ գագաթան. (Նար. ՟Ժ. ՟Ձ՟Գ. եւ ՟Ժ՟Ը. եւ Նար. խչ.։)
Հասեալք ի յափն մոլորոթեան. (Մագ. ՟Ա։)
• (ն հլ. -ին, -ամբ, -ունք, -անց, յետ-նաբար նաև սեռ. ափան) «որևէ տեղի կամ բանի ծայր, եզր (ինչ. ձորի, գուբի, ջրհորի, քաղաքի, գերեզմանի ևն)» Եզեկ. լթ. 11, Ճառընտ. Յհ. կթ. յատկապէս «ջրի եզերք» ՍԳր. որից ափնածիր «ափերով պատած» Ագաթ. գետափն Գծ. ժզ. 13. ծովափնեայ Ես. ժթ. 5. քարափն Լծ. փիլ. դարափն Վրդն. առ.։
• ՆՀԲ «տեռի շօշափող», ուրեմն և ափ բառից։ Հիւնք. յն. ἄφή «շօշափելիք, մերձեցումն» և հայ. ափ բառերի հետ։ Ալիշան, Հին հաւ. 470 փռիւգ. Ափիս «աստուած երկրի». Bugge KZ 32, 74 համարելով հնագոյն *աղփ ձևից, կցում է յն. *'Aλβια, Aλπια, Aλπεις, լա-Alpes, իռլ. Alba, Alpa յատուկ անուն-ների հետ։ Patrubány SA 2, 300 սանս. ap-«ջուր», պրուս. ape «գետ» բառերին ցեղակից է դնում։ Պատահական նմանա-թիւն ունին ասուր. hāpu «եզերք», եբր. [hebrew word] hōf «եզերք», արաբ. [arabic word] harfa «եզր, ծայր», կաբարդին. *ufe «եզերք»։
• ԳՒՌ.-Տփ. ափ «ջրի եզերք», բայց նաև ափն «մի բանի եզերքը» (ինչ. տախտի ափնումը, շորի ափները). Վն. mփ, Ալշ. յափ. Ոզմ. հափ «ջրի ափ». այստեղ է պատկա-նում նաև ափնի, ափնիք Վն. «այգիների մէջ չորս պատերի տակի մասերը»։ Նոր բառեր են առափ, առափունք, առափտել։
• ՓՈԽ.-Վրաց. քարափի ևն տե՛ս Քար բառի տակ։